Sách Tự Học Chữ Hán Nôm

Nền nho học tập ở nước ta đã lùi sâu vào dĩ vãng đề nghị nhiều người, độc nhất là lớp trẻ ngày nay không hình dung được cách học hành và cơ chế thi cử thời xưa. Trong bài xích này tôi muốn giới thiệu sơ lược một vài “sách giáo khoa” được dùng làm tài liệu huấn luyện và học tập mang lại lớp học tập trò nhỏ tuổi tuổi mới bắt đầu bước chân đến “cửa Khổng sảnh Trình”.

Bạn đang xem: Sách tự học chữ hán nôm

*

Hán học giải minh - Tạ Vân Long - thư viện Huệ Quang hình ảnh ấn năm 2017. Ảnh: Min

Cuốn sách tan vỡ lòng chữ Hán thông dụng nhất để giảng dạy nhân tài tương lai của không ít thế hệ trước đây là cuốn Tam từ kinh. như cái tên thường gọi của nó, mỗi câu trong sách gồm 3 chữ gồm gieo vần để bạn học dễ dàng nhớ, chữ cuối các câu chẵn có vần cùng với nhau, cứ thường xuyên hai vần trắc rồi lại hai vần bằng:

Nhân chi sơ, Tính bản thiện. Tính tương cận, Tập tương viễn. Cẩu bất giáo, Tính nãi thiên

Giáo bỏ ra đạo, Quí dĩ chuyên

Cuốn Tam tự ghê vì một nhân vật khét tiếng đời bên Tống là vương vãi Ứng Lân(1) soạn để dạy dỗ trẻ trong nhà, nhưng trong tương lai nhiều fan thấy hay bắt đầu đem phổ cập dùng làm sách huấn mông (dạy trẻ) và cũng rất được đưa vào vn khá sớm.

Cuốn sách kể đến những nội dung: Từ giải pháp giáo dưỡng một em bé nhỏ mới lên 5-6 tuổi về vụ việc tu chăm sóc tính tình, về nghi lễ hiếu đễ, về đối nhân xử thế… cho tới những kiến thức và kỹ năng về kế hoạch sử, thôn hội với cả những vụ việc vạn vật với vũ trụ nhưng mà chỉ gói gọn trong vòng 1000 chữ Hán. Ở việt nam trước đây đã và đang có người diễn âm Tam từ bỏ kinh ra thể lục chén bát để trẻ em dễ học, dễ nhớ, chẳng hạn:

Bà dạn dĩ ở lựa chọn láng giềng, nhỏ thơ biếng học chém ngay lập tức cửi khung. Năm nhỏ họ Đậu một dòng, Nghĩa phương hòa một bảng rồng cả năm. (Tích mạnh mẫu, trạch lân xử. Tử bất học, đoạn cơ trử Đậu yên sơn, hữu nghĩa phương. Giáo ngũ tử, danh câu dương).

*

Huấn mông tam tự gớm diễn ca - thư viện Huệ Quang ảnh ấn năm 2017. Ảnh: Min

Đứng về quan điểm giáo học tập pháp văn minh thì câu chữ cuốn sách có chỗ không thích phù hợp với lứa tuổi vỡ vạc lòng, tuy thế nhờ cách học truyền thống đó mà đa phần các nhà nho đã trở thành những người mẫu mực của thời đại họ.

Ngày nay ngơi nghỉ Trung Quốc cũng rất coi trọng sự việc kế thừa và phát huy đầy đủ truyền thống tốt đẹp của dân tộc, nên các nhà giáo dục và đào tạo đã phụ thuộc vào cuốn Tam tự kinh để soạn cuốn Tân Tam tự kinh(2) bổ sung thêm những kỹ năng và kiến thức và văn bản mới cho các em em nhỏ học tập.

Ngoài cuốn Tam tự kinh, những em còn được học một số sách khác ví như Ấu học ngũ ngôn thi, Sơ học tập vấn tân, Minh đạo gia huấn, Minh trung ương bảo giám v.v… để chuẩn bị cho tiến trình học tập tiếp theo là phân tích các sách học tập kinh, truyện (Tứ thư, Ngũ kinh).

Tiếp theo cuốn Tam từ kinh, những thầy vật dụng thường cho học viên học cuốn Ấu học ngũ ngôn thi. Đó là 1 cuốn sách thơ năm chữ gồm 278 câu, văn bản khuyên các em cần cù học hành nhằm đỗ đạt cao và ra làm cho quan, hưởng vinh quang phú quý. Vì vậy cuốn sách còn gọi là Trạng nguyên thi. Cuốn sách nêu lên những mục tiêu để khích lệ các em phấn đấu:

Mãn triều chu tử quý Tận thị độc thư nhân. (Các quan tiền sang vào triều khoác áo đỏ, áo tía, không còn thảy phần đa là những người học hành).

hoặc:

Nhất tử thu hoàng ân, Toàn gia thực thiên lộc. (Một tín đồ con đội ơn vua, các bạn được hưởng lộc trời)

… vào sách bao gồm câu thuộc nhiều loại châm ngôn nổi tiếng, mang đến nay vẫn còn nguyên giá bán trị:

Thế thượng vô nan sự, Nhân trọng tâm tự bất kiên. (Trên đời chẳng có bài toán gì khó, chỉ sợ hãi lòng không bền).

Xem thêm: Các Mũi Thêu Tay Cơ Bản - Hướng Dẫn Thêu Cơ Bản Cho Người Bắt Đầu

Thê thánh thiện phu nội trợ, Tử hiếu phụ trọng điểm khoan. (Vợ hiền lành lo việc nội trợ mang đến chồng, nhỏ hiếu thảo làm vui lòng bố)

Bạch nhật mạc thư thả quá, tx thanh xuân bất tái lai. (Ngày xanh chớ bỏ qua, tuổi xuân không trở lại).

Cuốn Ấu học ngũ ngôn thi không nằm trong danh mục sách của người Trung Hoa, nên nhiều người cho rằng người sáng tác cuốn sách là người việt Nam, mà lại chưa khẳng định được thời hạn và con tín đồ cụ thể. Có một điều xác minh là nhiều phần những ngữ liệu cũng tương tự nhiều đoạn thơ phần đa lấy từ bỏ trong kho tàng vốn cổ của Trung Quốc. Ai đã từng học tập chữ Hán trước đây hẳn rất yêu thích với 4 câu thơ tạo nên sự hài lòng trong từng trường hợp rõ ràng mà phiên bản thân đã có dịp trải qua:

Cửu hạn phùng cam vũ, Tha mùi hương ngộ chũm tri. Động chống hoa chúc dạ, Kim bảng tai ác danh thì. (Hạn thọ được trận mưa rào, Xa quê các bạn cũ kẹ vào thăm ta. Động phòng tối ấy đuốc hoa, thương hiệu ghi đầu bảng còn ngờ chiêm bao).

Hoặc hầu hết câu thơ tuyệt đẹp nhất tả thú chơi của không ít tao nhân mang khách:

Xuân du phương thảo địa, Hạ thưởng lục hà trì, Thu độ ẩm Hoàng hoa tửu, Đông ngâm bạch tuyết thi. (Cỏ non hương ngát con đường xuân dạo, hồ biếc sen thơm nắng nóng hạ vờn, Thu nhắp Hoàng hoa thời chén ngát, Đông ngâm Bạch tuyết giọng ngâm trong.)

Tản đà, bên thơ tài hoa và đa cảm hồi đầu thế kỷ đã lưu lại trong giấc mộng lớn mẩu chuyện học chữ hán việt của ông như sau: “Năm bản thân lên năm tuổi, có nghĩa là năm Thành Thái lắp thêm năm, sinh sống Nam Định vỡ lẽ lòng học tập chữ Hán. Lúc ấy đến lớp còn nên có fan cõng, về bên thì thích nghịch chuồn chuồn. Trong năm ấy học tập được một quyển Tam trường đoản cú kinh, một quyển Ấu học ngũ ngôn thi và 1 phần Dương tiết. Trong bố quyển sách ấy. Phù hợp nhất là quyển Ấu học tập ngũ ngôn thi Trong Ấu học tập ngũ ngôn thi mê say nhất là hai câu “Hoa con quay hồng phấn nữ, Tranh khán lục y lang”(3). Cái bệnh dịch đa tình từ bỏ đấy, loại lòng mê khoa cử cũng từ bỏ đấy”. Thế new biết tính năng của cuốn sách giáo khoa vỡ lẽ lòng so với người học mạnh mẽ đến dường nào.

Việc học hành ngày xưa, duy nhất là ở lứa tuổi ấu học không tồn tại chương trình quy định chặt chẽ và khoa học như ngày nay, nên việc học sách gì trước, sách gì sau là vì thầy đồ dùng quyết định, bởi vì “sách giáo khoa” ko có hệ thống đi từ bỏ dễ đến khó, mà mỗi quyển đều có nội dung riêng biệt không phụ thuộc lẫn nhau. Ví dụ điển hình cuốn Sơ học vấn tân đề cập đến vấn đề lịch sử Trung Quốc với Việt Nam, gồm thêm một phần nói về cách xử ráng và đông đảo lời khuyên đối với học trò; quyển Minh đạo gia huấn gồm những lời răn dạy về luân thường đạo lý và đều câu châm ngôn xử thế; quyển Hiếu kinh dạy về đạo hiếu đối với cha mẹ; quyển Minh trọng điểm bảo giám sưu tập đa số câu danh ngôn của các bậc nhân hậu triết vẫn nói vào các kinh khủng để răn dạy bạn đời với xem đó là “tấm gương quý báu để soi sáng sủa lòng người” (Minh vai trung phong bảo giám).

Ngoài ra còn có những một số loại như: duy nhất thiên tự, Tam thiên tự, Ngũ thiên tự. Đặc biệt Tam thiên tự(4) là 1 trong cuốn sách hay, dễ dàng học, dễ dàng nhớ vì gồm vần và bao gồm đối, học luôn luôn được cả tiếng hán và chữ Nôm:

Thiên trời, địa đất, Cử cất, tồn còn. Tử con, tôn cháu, Lục sáu, tam ba. Gia nhà, quốc nước. …..

Tóm lại, sách học tập chữ Hán thời trước là “Khuôn tiến thưởng thước ngọc” lưu lại truyền từ đời này lịch sự đời khác không tồn tại gì đổi khác cho mang lại khi xong xuôi chế độ khoa cử ở nước ta (1918).

CHÚ THÍCH

(1) vương vãi ứng Lân: trường đoản cú là Bá Hậu, vì thế ứng Lân cùng Bá Hậu là một, chứ không phải là 2 người như trong cuốn Khoa cử và giáo dục và đào tạo Việt Nam (tr.72) của Nguyễn Q. Win Nxb. Văn hóa – Thông tin, 1993.

(2) Tân tam từ bỏ kinh – Quảng Đông giáo dục đào tạo xuất phiên bản xã 1995.

(3) “Đường hoa gái đẹp má hồng, Tranh nhau nhìn ngắm anh chàng áo xanh”.

(4) Tam thiên tự bởi vì Ngô Thời Nhiệm soạn, phiên bản khắc gồm chữ Hán với chữ Nôm./.

Thế Anh

(Lấy từ mối cung cấp http://nhanmyhocduong.org/sach-hoc-chu-han-cho-hoc-sinh-nho-tuoi-ngay-xua/)

Dưới đấy là các tựa sách học tập chữ Hán new phát hành với sách vày thư viện Huệ Quang ảnh ấn